Przepaść w pensjach nauczycieli między Polską a Europą.Ile zarabiają za granicą?

Nauczycieli w Polsce brakuje, a wynagrodzenia pozostają jednym z czynników, które mogą zniechęcać młodych ludzi do wyboru tej ścieżki zawodowej. Początkujący nauczyciel w Polsce zarabia ok. 6,7 tys. zł brutto miesięcznie, czyli nieco ponad 5 tys. zł netto. Tymczasem w Niemczech nauczyciel rozpoczynający pracę może otrzymywać równowartość ok. 22 tys. zł brutto miesięcznie, w Szwecji wynagrodzenia nauczycieli to ok. 17-20 tys. zł brutto, a w Anglii początkujący nauczyciel pracujący poza Londynem – ok. 14,3 tys. zł brutto miesięcznie. Choć systemy podatkowe w poszczególnych państwach znacząco się różnią, zestawienie pokazuje skalę różnic w wynagradzaniu nauczycieli w Europie.

W Polsce wysokość wynagrodzenia nauczyciela jest związana przede wszystkim ze stopniem awansu zawodowego, niezależnie od tego, czy pracuje on w szkole podstawowej, czy ponadpodstawowej. Nauczyciel początkujący zarabia obecnie około 6,7 tys. zł brutto miesięcznie, czyli ok. 5 tys. zł netto, nauczyciel mianowany około 7,8 tys. zł brutto, czyli ok. 5,8 tys. zł netto, a nauczyciel dyplomowany około 10 tys. zł brutto, czyli ok. 7,4 tys. zł netto.

W przypadku nauczycieli przedszkolnych wynagrodzenia są zróżnicowane w zależności od rodzaju placówki i dodatków. W publicznych przedszkolach nauczyciele objęci Kartą Nauczyciela podlegają tym samym zasadom wynagradzania zasadniczego jak nauczyciele szkolni.

– Wynagrodzenia nauczycieli w Polsce nadal pokazują, że odpowiedzialność i wymagania związane z zawodem nie zawsze znajdują pełne odzwierciedlenie w poziomie płac. Szczególnie istotna jest sytuacja osób rozpoczynających karierę. To właśnie na tym etapie wysokość wynagrodzenia może mieć największy wpływ na decyzję, czy związać swoją przyszłość z edukacją – komentuje Krzysztof Inglot, ekspert rynku pracy, założyciel Personnel Service.

Niemcy: na starcie ponad 20 tys. zł brutto

W Niemczech system wynagradzania nauczycieli jest bardziej złożony, ponieważ pensje zależą m.in. od kraju związkowego, poziomu szkoły, statusu zawodowego oraz sytuacji podatkowej pracownika. Nauczyciele będący urzędnikami państwowymi są zazwyczaj wynagradzani według grupy A13. W roku szkolnym 2026/2027 ich wynagrodzenie zasadnicze wynosi około 4,9-6,8 tys. euro brutto miesięcznie, czyli w przeliczeniu około 21,1-29,2 tys. zł brutto. Osoby zmieniające karierę i zatrudniane na podstawie układu zbiorowego TV-L są klasyfikowane w grupach E10-E13. W zależności od grupy i stażu wynagrodzenie zaczyna się od około 4 tys. euro brutto, czyli ok. 17,4 tys. zł brutto miesięcznie.

Średnie wynagrodzenie początkowe nauczyciela klasyfikowanego w grupie A13 wynosi około 5,1 tys. euro brutto, czyli 21,9 tys. zł brutto miesięcznie, a po około 26 latach pracy może zbliżać się do 6,3 tys. euro, czyli 27,1 tys. zł brutto.

W przypadku Niemiec podawanie jednej wartości netto byłoby mylące. Wysokość wynagrodzenia „na rękę” zależy m.in. od klasy podatkowej, statusu rodzinnego, landu, ubezpieczenia oraz tego, czy nauczyciel ma status urzędnika państwowego. Dlatego kwoty netto mogą znacząco różnić się między osobami otrzymującymi identyczne wynagrodzenie brutto.

– Niemiecki rynek pracy pokazuje, jak duża może być różnica między wynagrodzeniem oferowanym za zawód wymagający wysokich kwalifikacji i odpowiedzialności społecznej a poziomem płac w Polsce. Szczególnie mocno widać to na początku kariery. W Niemczech nauczyciel może zaczynać od wynagrodzenia brutto ponad trzykrotnie wyższego niż w Polsce. Oczywiście koszty życia i obciążenia podatkowe są inne, ale sama różnica pokazuje, jak wysoko wyceniane są kwalifikacje nauczycieli – zauważa Krzysztof Inglot.

Szwecja: około 17-20 tys. zł brutto miesięcznie

W Szwecji wysokość wynagrodzenia nauczyciela jest ściśle związana z etapem edukacji, na którym pracuje, doświadczeniem oraz miejscem zatrudnienia. Wynagrodzenia nauczycieli szkół podstawowych i średnich odpowiadają w przybliżeniu 17-19 tys. zł brutto miesięcznie, natomiast doświadczeni pedagodzy mogą zarabiać około 20 tys. zł brutto i więcej. Po odliczeniu podatków daje to, w zależności od miejsca zamieszkania, wysokości wynagrodzenia i indywidualnej sytuacji pracownika, orientacyjnie około 13-16 tys. zł netto miesięcznie. Dla porównania nauczyciel dyplomowany w Polsce otrzymuje około 10 tys. zł brutto, czyli około 7,4 tys. zł netto miesięcznie.

Różnice widoczne są również w edukacji przedszkolnej. Wynagrodzenia nauczycieli przedszkolnych w dużych szwedzkich miastach mogą odpowiadać około 15-17 tys. zł brutto miesięcznie, podczas gdy w Polsce wynagrodzenia są wyraźnie niższe.

– Porównanie ze Szwecją pokazuje, jak różnie może być wyceniana ta sama praca na europejskich rynkach. Nie chodzi wyłącznie o wysokość wynagrodzenia, lecz także o to, jak rynek pracy docenia kwalifikacje, doświadczenie i odpowiedzialność nauczyciela. Jeśli doświadczony nauczyciel w Polsce zarabia około połowę tego, co jego odpowiednik w Szwecji, trudno nie postawić pytania o konkurencyjność polskich warunków zatrudnienia – zauważa Inglot.

Wielka Brytania: początkujący nauczyciel z pensją ponad 14 tys. zł brutto

W Wielkiej Brytanii wynagrodzenia nauczycieli zależą m.in. od doświadczenia, kwalifikacji, lokalizacji i typu szkoły. W Anglii od września 2026 r. nauczyciele otrzymają podwyżki wynagrodzeń. Nauczyciel rozpoczynający karierę i pracujący poza Londynem może zarabiać około 34,1 tys. funtów brutto rocznie, czyli około 2,84 tys. funtów miesięcznie. Po przeliczeniu daje to około 14,3 tys. zł brutto miesięcznie. Bardziej doświadczony nauczyciel, który przeszedł na wyższą skalę wynagrodzeń, może otrzymywać około 52,8 tys. funtów brutto rocznie, czyli równowartość około 22,1 tys. zł brutto miesięcznie.

Wynagrodzenie netto również tutaj zależy od indywidualnej sytuacji podatkowej pracownika. Orientacyjnie początkujący nauczyciel otrzymujący około 34 tys. funtów rocznie może dysponować miesięcznie równowartością około 11-12 tys. zł netto, przed uwzględnieniem m.in. indywidualnych potrąceń związanych z programem emerytalnym.

Jak porównujemy wynagrodzenia?

Wszystkie wynagrodzenia zagraniczne zostały przeliczone na złote według średnich kursów NBP z 26 sierpnia 2026 r.: 1 euro = 4,3014 zł, 1 funt = 5,0229 zł, 1 korona szwedzka = 0,3884 zł. Kwoty brutto pozwalają najpełniej porównać poziom wynagrodzeń między krajami. Kwoty netto mają charakter orientacyjny, ponieważ rzeczywiste wynagrodzenie „na rękę” zależy od lokalnych systemów podatkowych i ubezpieczeniowych oraz indywidualnej sytuacji pracownika.

Spodobał Ci się artykuł?
Udostępnij go dalej!